Φοβούνται έναν νέο «Δεκέμβρη»

▅ Δύο στους τρεις περιμένουν επανάληψη του φαινομένου

▅ Τι λένε για τα κρούσματα βίας

▅ Στο εδώλιο τα κόμματα

  • ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΗ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 6 Δεκεμβρίου 2009

Ο «ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ» ζει και βασιλεύει στη συνείδηση των πολιτών. Εναν χρόνο μετά τη δολοφονία του 15χρονου Αλέξη Γρηγορόπουλου, η έρευνα της κοινής γνώμης την οποία διενήργησε η Κάπα Research για λογαριασμό του «Βήματος» καταγράφει ότι ένα υψηλότατο ποσοστό των πολιτών (66,6%) πιστεύει ότι είναι πολύ πιθανόν να επαναληφθεί ένας νέος «Δεκέμβρης» μέσα στους επόμενους μήνες. Η ρίζα του κακού εντοπίζεται στην κρίση που συνθλίβει ολόκληρα κοινωνικά στρώματα και όχι στην αυθόρμητη αντίδραση των νέων για τον θάνατο ενός συμμαθητή τους. Η δημοσκόπηση αυτή δεν ακτινογραφείμόνο τις αιτίες που οδήγησαν στα περυσινά επεισόδια, αλλά αποτυπώνει τις απόψεις των πολιτών για τη βία, για την ανασφάλεια που αισθάνονται και για την εμφάνιση της «νέας τρομοκρατίας». Τα συμπεράσματα της έρευνας αποκαλύπτουν ένα εκρηκτικό κοινωνικό μείγμα, όπου η φτώχεια και η ανεργία θεωρούνται πηγές της βίας και της εγκληματικότητας, ενώ κόμματα και παρατάξεις τοποθετούνται στο εδώλιο ως υποκινητές της τρομοκρατίας. Παράλληλα η κοινή γνώμη εμφανίζεται κομμένη στα δύο σε ό,τι αφορά τα ερείσματα των ομάδων βίας, καθώς το 44% των πολιτών θεωρεί ότι έχουν αποδοχή από την κοινωνία ενώ το 45,9% εκφράζει τη διαφωνία του. Προβληματισμό προκαλεί και η καταγραφή ενός ποσοστού 40,2% των ερωτωμένων οι οποίοι, ενδεχομένως εξαιτίας των αδιεξόδωνπου βιώνουν, δεν ενδιαφέρονται να καταδικάσουν την εμφάνιση της λεγόμενης «νέας τρομοκρατίας».

O περυσινός Δεκέμβριος δεν τελείωσε με τα αποκαΐδια των καταστημάτων και της δημόσιας περιουσίας στο κέντρο της Αθήνας. Η πλειονότητα της κοινής γνώμης (66,6%) θεωρεί πολύ πιθανόν να επαναληφθεί ένας νέος «Δεκέμβρης» μέσα στους επόμενους μήνες. Στον χρόνο που πέρασε, η καθημερινότητα των πολιτών όχι μόνο δεν βελτιώθηκε αλλά αντιθέτως η οικονομική ανασφάλεια και η αύξηση της εγκληματικότητας έχουν δημιουργήσει ένα συμπαγές υπόβαθρο, το οποίο, όπως πιστεύουν οι ερωτώμενοι, θρέφει τη βία. Είναι χαρακτηριστικό ότι η κοινή γνώμη εμφανίζεται διχασμένη στο ερώτημα για την έκταση της αναφοράς που βρίσκουν οι ομάδες βίας στην κοινωνία: Το 44% των πολιτών θεωρεί ότι οι ομάδες αυτές έχουν ισχυρό κοινωνικό έρεισμα, ενώ το 45,9% διαφωνεί με την άποψη αυτή.

Ενα ακόμη εύρημα το οποίο μπορεί να λειτουργήσει διαβρωτικά στη σχέση της κοινής γνώμης με τον πολιτικό κόσμο είναι ότι ένα υψηλότατο ποσοστό των ερωτώμενων (73,6%) πιστεύει ότι οι ομάδες των κουκουλοφόρων και της νέας τρομοκρατίας είναι υποκινούμενες. Μάλιστα το 53,3% θεωρεί ότι υποκινούνται από κόμματα και παρατάξεις. Επιπλέον οι μισοί από αυτούς που έλαβαν μέρος στην έρευνα (ποσοστό 50,7%) εκφράζουν την άποψη ότι οι περυσινές πορείες και καταλήψεις ήταν μια ουσιαστικότερη διαμαρτυρία για την κρίση- οικονομική, κοινωνική και πολιτική – στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα. Πολύ λιγότεροι (22,6%) θεωρούν ότι ήταν μια αυθόρμητη αντίδραση για τον άδικο χαμό ενός συμμαθητή τους.

Εγκληματικότητα και ανασφάλεια

Ποια στοιχεία συνέθεσαν, όμως, το εύφλεκτο μείγμα του περασμένου Δεκεμβρίου; Οι απόψεις των ερωτώμενων φαίνεται ότι είναι το ίδιο κατατμημένες όσο των ίδιων των νέων όταν ερωτώνται για τα επεισόδια στο κέντρο της Αθήνας. Το 36,9% αποδίδει το ξέσπασμα της συσσωρευμένης οργής των μαθητών στην έλλειψη κράτους Πρόνοιας και Δικαίου- μια έλλειψη που πιθανόν είναι να την αισθάνονται περισσότερο οι γονείς από τα παιδιά. Το 33,3% θεωρεί ότι οφείλεται στην έλλειψη προτύπων και ιδανικών στην ελληνική κοινωνία. Το 32% εκτιμά ότι συνετέλεσε περισσότερο η απειλή της ανεργίας παρά τα προσόντα που μπορεί να έχει ένας νέος. Η αναξιοκρατία στην προσωπική και στην επαγγελματική ανέλιξη απαντά το 31%, τα προβλήματα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος απαντά το 25,1%, το κλειστό πολιτικό- κομματικό σύστημα το 15,9%. Οι δυσκολίες της ελληνικής κοινωνίας αποτελούν την αιτία για τη βία των μαθητών μόνο για το 14,1%.

Το αίσθημα της ανασφάλειας, το οποίο υποδαυλίζεται τόσο από τη συνήθη εγκληματικότητα όσο και από τα φαινόμενα βίας και την εμφάνιση της «νέας τρομοκρατίας», λαμβάνει διαστάσεις στη συνείδηση των πολιτών. Είναι ενδεικτικό ότι το 55,2% πιστεύει ότι τους επόμενους μήνες η βία στην πόλη θα ενταθεί (το εκρηκτικό κοινωνικό πεδίο που έχει δημιουργήσει η οικονομική κρίση σε συνδυασμό με την αύξηση της ανεργίας λειτουργεί προσθετικά στον φόβο από την αύξηση της εγκληματικότητας). Το 25,2% εκτιμά ότι η βία θα εξασθενήσει ή ότι η κατάσταση θα παραμείνει στάσιμη και δεν θα αλλάξει τίποτε.

Περίπου το 1/3 των ερωτώμενων (33%) εκφράζει φόβο ότι κινδυνεύει προσωπικά βάσει όσων ακούει ή διαβάζει ότι συμβαίνουν στην πόλη. Αντιθέτως το 35,7% δηλώνει ότι αισθάνεται ασφαλές. Πάντως το αίσθημα της ανασφάλειας έχει διαποτίσει τους πολίτες. Το 52,6% των ερωτωμένων δηλώνει ότι δεν αισθάνεται σιγουριά ούτε όταν περπατάει στη γειτονιά του το βράδυ και το 56,7% ομολογεί ότι έχει πάρει πρόσθετα μέτρα ασφαλείας (κλειδαριές, σκυλιά, τοποθέτηση συναγερμού κ.ά.). Αντιθέτως το 46% δηλώνει ότι ακόμη εμπιστεύεται την καθημερινότητα της περιοχής του και καταγράφεται ένα εξίσου υψηλό ποσοστό 42,8% το οποίο αρνείται να «φυλακίσει» τη ζωή του στον φόβο της βίας.

Η βία και η «νέα τρομοκρατία»

Από τη Μεταπολίτευση και έπειτα, η βία στην Ελλάδα συνδέεται με την τρομοκρατία. Μετά τη σύλληψη της «17 Νοέμβρη», όμως, και την απενεργοποίηση του ΕΛΑ, η δράση των ομάδων αυτών άλλαξε και πλέον τολμούν τυφλά χτυπήματα. Ο αντίκτυπος αυτού είναι ότι το 55,4% των ερωτωμένων θεωρεί πιο επικίνδυνη τη «νέα γενιά τρομοκρατών». Ωστόσο παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον οι υπόλοιπες απαντήσεις των πολιτών, καθώς καταγράφεται ένα ποσοστό 12,9% το οποίο θεωρεί πιο ακίνδυνη τη νέα τρομοκρατία, ενώ ένα υψηλό ποσοστό (27,3%) πιστεύει ότι δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην παλαιά και στη νέα γενιά τρομοκρατών. Με αυτές τις απόψεις σχετίζεται άμεσα και το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών (70,5%) θεωρεί ότι η τρομοκρατία στο μέλλον θα ενισχυθεί. Κατά την άποψη των περισσότερων ερωτωμένων, υπάρχουν δύο βασικές αιτίες που τροφοδοτούν τη βία των νέων (κουκουλοφόρων και τρομοκρατών) και έχουν σχέση με την αύξηση των στρωμάτων που βιώνουν οικονομική αδυναμία και αδιέξοδα. Για το 85% των πολιτών η φτώχεια και η ανεργία οδηγούν νέους ανθρώπους σε βίαιη ή εγκληματική συμπεριφορά. Επίσης για το 72% ευθύνεται η αποτυχία και η παρακμή του εκπαιδευτικού συστήματος. Λιγότεροι είναι οι πολίτες που πιστεύουν ότι δεν θα υπήρχαν κουκουλοφόροι και τρομοκράτες αν ήταν αυστηρότερες οι ποινές (39,8%) ή αν οι νέοι είχαν διδαχθεί την υπακοή από τους γονείς και τους δασκάλους τους (31,1%).
  • Η ταυτότητα της έρευνας

Επωνυμία εταιρείας: Κάπα Research ΑΕ, αρ. μητρ.: 5

Επωνυμία- όνομα εντολέα: «Το Βήμα»

Σκοπός δημοσκόπησης: Ερευνα κοινής γνώμης σχετικά με τη βία και την εγκληματικότητα στην Ελλάδα.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος: Αντιπροσωπευτικό, άνδρες και γυναίκες, 18 ετών και άνω, βάσει της απογραφής του 2001 της ΕΣΥΕ.

Μέγεθος δείγματος/ γεωγραφική κάλυψη: 1.520 άτομα, πανελλαδικά, με αναλογική κατανομή στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας.

Χρονικό διάστημα συλλογής στοιχείων: 1 και 2 Δεκεμβρίου 2009.

Μέθοδος δειγματοληψίας: Πολυσταδιακή δειγματοληψία με χρήση quota ως προς τη γεωγραφική κατανομή του πληθυσμού, το φύλο και την ηλικία.

Μέθοδος συλλογής στοιχείων: Η συλλογή των στοιχείων έγινε με τη μέθοδο των τηλεφωνικών συνεντεύξεων βάσει ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου.

Τυπικό στατιστικό σφάλμα: Μέγιστο σφάλμα 3,09% με διάστημα εμπιστοσύνης 95%.

* Η Κάπα Research είναι μέλος της ΕSΟΜΑR και του ΣΕΔΕΑ και τηρεί τους κώδικες δεοντολογίας για τη διεξαγωγή και δημοσιοποίηση ερευνών κοινής γνώμης.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s